رؤسای پارک‌های علم و فناوری کشور، با انتشار بیانیه‌ای بر ضرورت گذار از رویکردهای حمایتی سنتی به سمت حکمرانی مؤثر فناوری تأکید کردند. در این بیانیه، پنج اولویت راهبردی برای تقویت اقتصاد دانش‌بنیان، شامل اصلاح سازوکارهای ارزش افزوده، توسعه اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه، تسهیل بهره‌برداری از زیرساخت‌ها، گسترش مشارکت عمومی ـ خصوصی و تقویت تأمین مالی شرکت‌های فناور، تشریح شده است.
بیانیه پایانی نشست رؤسای پارک‌های علم و فناوری کشور در مسیر تقویت اقتصاد فناوری، توسعه نوآوری و تحقق جهش تولید دانش‌بنیان منتشر شد.
متن بیانیه به شرح زیر است:
بسمه‌تعالی
پارک‌های علم و فناوری به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های راهبردی توسعه فناوری، تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی، شکل‌گیری کسب‌وکارهای نوآور و ارتقای رقابت‌پذیری اقتصاد ملی، نقشی تعیین‌کننده در تبدیل ظرفیت‌های علمی کشور به ارزش اقتصادی و اجتماعی ایفا می‌کنند. تحقق این مأموریت مستلزم گذار از رویکردهای صرفاً حمایتی و زیرساخت‌محور به سمت حکمرانی مؤثر فناوری، تأمین مالی پایدار، بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت‌های قانونی و توسعه مشارکت میان دولت، دانشگاه، صنعت و بخش خصوصی است.
رؤسای پارک‌های علم و فناوری کشور، در پایان نشست خود و با تأکید بر ضرورت تقویت جایگاه پارک‌ها در نظام ملی نوآوری و فناوری، بر این باورند که توسعه متوازن و اثربخش زیست‌بوم فناوری کشور نیازمند اتخاذ سیاست‌های منسجم، رفع موانع اجرایی و فراهم‌سازی بسترهای حقوقی، مالی و نهادی برای رشد شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان است.
بر این اساس، ضمن تأکید بر ضرورت هم‌افزایی میان دستگاه‌های اجرایی، دانشگاه‌ها، صنایع، نهادهای مالی و بخش خصوصی، پنج راهبرد محوری زیر به‌عنوان اولویت‌های سیاستی و اجرایی پارک‌های علم و فناوری مورد تأکید قرار می‌گیرد:
۱. استقرار سازوکارهای مؤثر ارزش افزوده برای شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان
توسعه شرکت‌های فناور مستلزم فراهم‌سازی محیطی است که در آن خلق ارزش، تجاری‌سازی دانش، افزایش بهره‌وری، توسعه بازار و ارتقای توان رقابتی بنگاه‌ها مورد حمایت قرار گیرد. از این‌رو، بازنگری و تقویت سازوکارهای قانونی و اجرایی مرتبط با ارزش افزوده، با هدف کاهش موانع فعالیت شرکت‌های مستقر در پارک‌ها، تسهیل مبادلات فناورانه و جلوگیری از تحمیل هزینه‌های نامتناسب به فعالیت‌های نوآورانه، ضروری است.
۲. توسعه و بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه
اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه یکی از ابزارهای مهم سیاست‌گذاری برای جهت‌دهی سرمایه‌گذاری بنگاه‌ها به فعالیت‌های پژوهشی، توسعه فناوری و نوآوری است. استفاده مؤثر از این ظرفیت می‌تواند زمینه مشارکت بیشتر صنایع بزرگ در تأمین مالی پروژه‌های فناورانه، افزایش تقاضای فناوری و تقویت پیوند میان شرکت‌های دانش‌بنیان، پارک‌ها و صنایع را فراهم سازد.
ازاین‌رو، بر ضرورت تسهیل دسترسی شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان به ظرفیت‌های قانونی اعتبار مالیاتی، شفاف‌سازی فرایندهای اجرایی، تسریع در ارزیابی و تأیید طرح‌های واجد شرایط و توسعه همکاری پارک‌ها با صنایع و بنگاه‌های بزرگ اقتصادی تأکید می‌شود؛ به‌گونه‌ای که اعتبار مالیاتی به ابزاری مؤثر برای شکل‌گیری پروژه‌های مشترک تحقیق و توسعه و حل مسائل فناورانه کشور تبدیل شود.
۳. تسهیل واگذاری و بهره‌برداری از اراضی و زیرساخت‌های موردنیاز شرکت‌های مستقر در پارک‌ها
توسعه فعالیت‌های تولیدی و صنعتی شرکت‌های فناور، به‌ویژه در مراحل رشد و تجاری‌سازی، نیازمند دسترسی پایدار و قابل پیش‌بینی به زمین، فضاهای تخصصی و زیرساخت‌های متناسب با ماهیت فعالیت آن‌هاست. در این چارچوب، تأکید می‌شود سازوکارهای قانونی واگذاری و بهره‌برداری از اراضی و فضاهای موردنیاز شرکت‌های مستقر در پارک‌ها، با رعایت قوانین و مقررات مربوط، تسهیل و پیگیری گردد.
۴. توسعه مشارکت عمومی ـ خصوصی در تأمین مالی و اجرای طرح‌های فناورانه
با توجه به محدودیت منابع عمومی و ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، توسعه الگوهای مشارکت عمومی ـ خصوصی یکی از الزامات ارتقای توان عملیاتی پارک‌های علم و فناوری و گسترش زیرساخت‌های نوآوری کشور است.
بر این اساس، بر ضرورت طراحی و به‌کارگیری الگوهای متنوع مشارکت عمومی ـ خصوصی در ایجاد و توسعه زیرساخت‌های تخصصی، آزمایشگاه‌ها و مراکز خدمات فناوری، توسعه مراکز رشد و شتاب‌دهی، ایجاد فضاهای تولید نیمه‌صنعتی و اجرای پروژه‌های فناورانه اولویت‌دار تأکید می‌شود.
همچنین، تدوین چارچوب‌های حقوقی و قراردادی شفاف، تقسیم متناسب ریسک، پیش‌بینی مشوق‌های سرمایه‌گذاری و تقویت نقش صنایع بزرگ، سرمایه‌گذاران و نهادهای مالی در توسعه پارک‌ها، باید در دستور کار دستگاه‌های ذی‌ربط قرار گیرد.
۵. تقویت صندوق‌های پژوهش و فناوری و توسعه ابزارهای تأمین مالی نوآوری
دسترسی به منابع مالی متناسب با ریسک، مرحله رشد و نیازهای شرکت‌های فناور، یکی از عوامل تعیین‌کننده در شکل‌گیری و توسعه اقتصاد دانش‌بنیان است. صندوق‌های پژوهش و فناوری، به‌عنوان نهادهای تخصصی تأمین مالی و تضمین سرمایه‌گذاری در زیست‌بوم فناوری، ظرفیت مهمی برای تسهیل رشد شرکت‌ها، کاهش شکاف تأمین مالی و افزایش مشارکت بخش خصوصی دارند.
ازاین‌رو، بر ضرورت تقویت سرمایه و توان عملیاتی صندوق‌های پژوهش و فناوری، توسعه ابزارهایی نظیر ضمانت‌نامه، تسهیلات تخصصی، سرمایه‌گذاری خطرپذیر و تأمین مالی زنجیره‌ای، تسهیل تعامل صندوق‌ها با بانک‌ها و بازار سرمایه و گسترش همکاری میان صندوق‌ها، پارک‌ها و صنایع تأکید می‌شود.
همچنین، ضروری است زمینه شکل‌گیری سازوکارهای مشترک سرمایه‌گذاری برای حمایت از طرح‌های فناورانه اولویت‌دار و توسعه فناوری‌های راهبردی کشور فراهم شود تا منابع مالی به‌صورت هدفمند به سمت پروژه‌های دارای ظرفیت تجاری‌سازی، بازار و اثرگذاری ملی هدایت شوند